Ga verder naar de inhoud

De eerste duizend dagen: belang versus vroege invloeden op jonge kinderen

Nicole Vliegen

Anand, K. (2019). Discovering pain in newborn infants. Anesthesiology, 131, 392–395. 
Anand, K., Sipwell, W., & Aynsley-Green, A. (1987). Randomised trial of fentanyl anesthesia in preterm babies undergoing surgery: Effects on the stress response. Lancet, 1, 243–248. 
Anda, R., Felitti, V., Bremner, J., Walker, J., Whitfield, Ch., Perry, B., Dube, S., & Giles, W. (2006). The enduring effects of abuse and related adverse experiences in childhood. A convergence from neurobiology and epidemiology. European Archives in Psychiatry and Clinical Neuroscience, 256(3), 174–186. 
Bowlby, J. (1969). Attachment and loss. Hogarth Press. 
Emde, R. (1980). Emotional availability: A reciprocal reward system for infants and parents with implications for prevention of psychosocial disorders. In P. M. Taylor (Ed.), Parent-infant relationships (pp. 87–115). Grune & Stratton. 
Felitti, V., Anda, R., Nordenberg, D., Williamson, D., Spitz, A., Edwards, V., Koss, M., & Marks, J. (1998). Relationship of childhood abuse and household dysfunction to many of the leading causes of death in adults. The Adverse Childhood Experiences (ACE) Study. American Journal of Preventive Medicine, 14(4), 245–258. 
Fraiberg, S. (1980). Clinical studies of infant mental health: The first year of life. Basic Books. 
Fraiberg, S., Adelson, E., & Shapiro, V. (1975). Ghosts in the nursery: A psychoanalytic approach to impaired infant-mother-relationships. Journal of the American Academy of Child Psychiatry, 14(3), 387–422. 
Greenspan, S.I., & Wieder, S. (2000). Principles of clinical practice for assessment and intervention. In The Interdisciplinary Council on Development and Learning Disorders (ICDL) Clinical Practice Guidelines Workgroup: Clinical practice guidelines: Redefining the standards of care for infants, children, and families with special needs (pp. 55–82). Ann Arbor: University of Michigan. 
Johnston, C., & Strada, M. (1986). Acute pain response in infants: A multidimensional description. Pain, 24(3), 373–382. 
Mahler, M., Pine, F., & Bergman, A. (1975). The psychological birth of the human infant: Symbiosis and individuation. Routledge. 
Marvin, R. S., Cooper, G., Hoffman, K., & Powell, B. (2002). The circle of security project: Attachment-based intervention with caregiver-pre-school child dyads. Attachment & Human Development, 4(1), 107–124. 
Roseboom, T. (2018). De eerste 1000 dagen. Het fundamentele belang van een goed begin vanuit biologisch, medisch en maatschappelijk perspectief. De Tijdstroom. 
Roseboom, T., & Van de Krol, R. (2010). Baby’s van de hongerwinter. De onvermoede erfenis van ondervoeding. Dedicon. Sameroff, A. (2009). The transactional model. American Psychological Association. 
Schechter, N. (1989). The undertreatment of pain in children: An overview. Pediatric Clinics of North America, 36(4), 781–794. 
Stern, D. (1985). The interpersonal world of the infant. A view from psychoanalysis and developmental psychology. Basic Books. 
Stern, D. (1995). The motherhood constellation. Basic Books. 
Vliegen, N., Tang, E., Midgley, N., Luyten, P., & Fonagy, P. (2023). Therapeutic work for children with complex trauma. A three-track psychodynamic approach. Routledge. 
Vliegen, N., Tang, E., & Meurs, P. (2017). Van kwetsuur naar litteken. Hulpverlening aan kinderen met complex trauma. Pelckmans-Pro. 
Vliegen, N., & Verhaest, Y. (Red). (2020). Vroege ontwikkeling alle kansen geven. Infant Mental Health: Geestelijke gezondheidszorg voor baby’s, jonge kinderen en ouders. Pelckmans Pro. 
Zeanah, Ch. Jr (2019). Handbook of Infant Mental Health (4th ed.). Guilford Press. 

Vliegen, N. (2024). De eerste duizend dagen: Belang versus kwetsbaarheid van sensibiliseren voor vroege invloeden op jonge kinderen. Systeemtheoretisch Bulletin, 42(1), 97–111.

NICOLE VLIEGEN stelt in haar bijdrage vast dat er doorheen de voorbije decennia veel kennis is opgebouwd over de vroege ontwikkeling van kinderen, overde ontwikkelingen van ouderschap en over hoe vroege ervaringen van invloed
kunnen blijven doorheen het verdere leven. We begrijpen hoe langer hoe beter hoe latere somatische en mentale  gezondheidsproblemen tot stand zijn gekomen. Dat leidt tot het idee dat goede maatschappelijke zorg en aandacht voor jonge kinderen en pril ouderschap mee verantwoordelijk kan zijn voor preventie en herstel. Wanneer deze kennis echter wordt ingezet in een eng opgevat preventiedenken, draagt het meerdere potentiële risico’s in zich. Deze risico’s gaan over (a) de mogelijke uitholling van een begrip als trauma of toxische stress, (b) het oververantwoordelijk maken van ouders voor wie ze geworden zijn, (c) dat een eng preventiedenken eerder deuren sluit dan ze te openen, en (d) dat plasticiteit wordt gezien als iets dat slechts één  richting uitgaat. Vliegen bepleit dan ook vooral een positieve, zorgzame en veerkrachtgerichte omgang met gezinnen die om welke reden dan ook in zwaarder weer belanden.

Al abonnee?

Meld je aan om dit artikel te lezen. Heb je nog geen account, dan kun je je registreren als abonnee.

Gerelateerde artikelen

Ga naar alle artikelen
Redactioneel
Ellen Reijmers
Artikel
Voor abonnees
Nicky Van Havere