Ga verder naar de inhoud
Artikel Opvoeden Psychologisering Neuropsychologie Opvoedingsondersteuning Opvoedingsdoel

Hoe de eerste 1000 dagen de rest van jouw leven bepalen

Een pedagogisch essay

 

Philippe Noens
Stefan Ramaekers

 Ahsan, S. (2022, 6 september). I’m a psychologist – and I believe we’ve been told devastating lies about mental health. The Guardian. https://www.theguardian.com/commentisfree/2022/sep/06/psychologist-devastating-lies-men-tal-health-problems-politics?CMP=Share_AndroidApp_Other 
Al Kharaz, M. (2021, 4 juni). Duizend dagen om later overgewicht te voorkomen: “Men denkt dat het ‘babyvet’ wel weer verdwijnt”. Het Nieuwsblad. https:// www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20210603_96724949 
Bauman, Z. (1999). In search of politics. Stanford University Press. 
Bruer, J. T. (1999). The myth of the first three years: A new understanding of early brain development and lifelong learning. Simon and Schuster. 
Bulte, A. (2022, 5 april). Hoe de eerste 1000 dagen de rest van je leven bepalen: ‘Een verslaving is een kwetsbaarheid die ontstaat lang voor je eerste sigaret.’ De Morgen. https://www.demorgen.be/nieuws/hoe-de-eerste-1-000-dagen-de-rest-van-je-leven-bepalen-een-verslaving-is-een-kwetsbaarheid-die-ontstaat-lang-voor-je-eerste-sigaret~b017375d/ 
Dekker, J. J. (2009). Children at risk in history: A story of expansion. Paedagogica Historica, 45(1–2), 17–36. 
De Vos, J. (2011). Psychologisering in tijden van globalisering: een kritische analyse van psychologie en psychologisering. Acco. 
De Vos, J. (2015). Deneurologizing education? From psychologisation to neurologisation and back. Studies in Philosophy and Education, 34(3), 279–295. 
De Winter, M. (2011). Verbeter de wereld, begin bij de opvoeding. Van achter de voordeur naar democratie en verbinding. SWP. 
Furedi, F. (2001). Paranoid parenting: Abandon your anxieties and be a good parent. Allen Lane. 
Gadamer, H.-G. (2014). Waarheid en methode. Hoofdlijnen van een filosofische hermeneutiek (M. Wildschut, Vert.). Uitgeverij Vantilt. (Origineel werk gepubliceerd 2010) 
Harris, J. R. (2011). The nurture assumption: Why children turn out the way they do. Simon and Schuster. 
Herbart, J. (1903). Paedagogiek. Noordhoff. 
Hermans, J. (2001). Kijken naar opvoeden. SWP. 
Hubel, D., & Wiesel, T. (1962). Receptive fields, binocular interaction, and functional architecture in the cat’s visual cortex. Journal of Physiology, 160(1), 106–154. 
Kagan, J. (1998). Three seductive ideas. Harvard University Press. 
Langeveld, M. (1945). Beknopte theoretische pedagogiek. Noordhoff. 
Levering, B. (2004). Het eeuwige feit-norm probleem in de pedagogiek. SWP. 
Leysen, J. (2020). Neurostuffed parenthood? Discursive constructions of good parenthood in relation to neurodiscourse in Flemish social policy documents addressing parents: A case study. European Educational Research Journal, 21(2), 377–396. 
Lorenz, K. (1935). Der Kumpan in der Umwelt des Vogels. Journal für Ornithologie, 83, 37–213.
MacVarish, J. (2016). Neuroparenting: The expert invasion of family life. Palgrave Macmillan. 
Mollenhauer, K. (1986). Vergeten samenhang. Over cultuur en opvoeding (C. Balan, Vert.). Boom. (Origineel werk gepubliceerd 1985) 
Noens, P., & Ramaekers, S. (2022, 31 mei). Wat na de eerste 1000 dagen? Sociaal.net. https://sociaal.net/achtergrond/opvoeding-wat-na-de-eerste-duizend-dagen/ 
Ramaekers, S., & Suissa, J. (2012). The claims of parenting: Reasons, responsibility and society (Vol. 4). Springer Science & Business Media. 
Roseboom, T. (2022, 1 maart). De eerste 1000 dagen leggen het fundament voor de rest van het leven [Interview]. Radio 1. https://radio1.be/luister/select/de-wereld-vandaag/hoogleraar-tessa-roseboom-de-eerste-1000-dagen-leggen-het-fundament-voor-de-rest-van-het-leven 
Roseboom, T., & van de Krol, R. (2010). Baby’s van de Hongerwinter. De onvermoede erfenis van ondervoeding. Augustus. 
Smeyers, P. (2016). Neurophilia: Guiding educational research and the educational field. Journal of Philosophy of Education, 50(1), 62–75. 
Tallis, R. (2011). Aping mankind: neuromania, darwinitis and the misrepresentation of humanity. Acumen. 
Ter Horst, W. (1977). Het herstel van het gewone leven. Wolters-Noordhoff. 
Van Goor, R., & Vanobbergen, B. (2016). Inleiding. In P. Smeyers, S. Ramaekers, R. van Goor, & B. Vanobbergen (Reds.), Inleiding in de Pedagogiek deel I: Thema’s en Basisbegrippen (pp. 9–19). Boom. 
Verhoeven, C. (1975). De resten van het vaderschap. Beschouwingen over de levens-loop. Ambo. 
Wastell, D., & White, S. (2012). Blinded by neuroscience: Social policy, the family and the infant brain. Families, Relationships and Societies, 1(3), 397–414. 

Noens, P., & Ramaekers, S. (2023). ‘Hoe de eerste 1000 dagen de rest van jouw leven bepalen’: Een pedagogisch essay. Systeemtheoretisch Bulletin, 41(2), 171–192.

Zeggen dat ouders ertoe doen in de opvoeding van hun kinderen is als een open deur intrappen. Maar dat ouders belangrijk zijn in het leven van hun kinderen heeft de afgelopen jaren een deterministische betekenis gekregen doordat opvoeden gaandeweg verengd is tot wat er allemaal gebeurt, en zou moeten gebeuren, gedurende de ‘eerste 1000 dagen’. In deze bijdrage stellen we een aantal kritische vragen bij het huidige discours van de eerste 1000 dagen en leggen zo een aantal problematische vooronderstellingen bloot. Zo is het dagdagelijks begrijpen van opvoeden gaandeweg gereduceerd tot het ondersteunen en stimuleren van Ontwikkeling, en dreigen ouders weggezet te worden als inrichters van (ontwikkelings)stimulerende omgevingen. We houden een pleidooi voor voorzichtigheid en omzichtigheid wat betreft de claims die gemaakt worden over de impact van de eerste 1000 dagen, en laten zien dat onzekerheid niet alleen inherent deel uitmaakt van opvoeden, maar opvoeden precies ook maakt tot de menselijke aangelegenheid die het is.

Al abonnee?

Meld je aan om dit artikel te lezen. Heb je nog geen account, dan kun je je registreren als abonnee.