Ga verder naar de inhoud
Artikel Psychiatrie Jongvolwassenen

Systeemtheorie en psychiatrie

Jessika Evenepoel
Lazlo Van Praet

Baert, D. (2020). Een identiteit als beton. Systeemtheoretisch Bulletin, 38(3), 291–304. 
Boeckhorst, F. (2014). Behandelcontext. In A. Savenije, M. J. van Lawick, & E. T. M. Reijmers (Red.), Handboek systeemtherapie (pp. 163–176). De Tijdstroom. 
Crawshaw, D. (2023). Should we continue to tell autistic people that their brains are different? Theory & Psychology, 33(3), 429–447. De Haan, S. (2020). Enactive psychiatry. Cambridge University Press. 
Dekeyser, A.-S. (2024, 4 mei). Iedereen heeft autisme, OCD, ADHD of een angststoornis: praten we onszelf een diagnose aan? De Standaard. https://www.standaard.be/binnenland/iedereen-heeft-autisme-ocd-adhd-of-eenangststoornis-praten-we-onszelf-een-diagnose-aan/40772324.html 
Eyal, G., Hart, B., Onculer, E., Oren, N., & Rossi, N. (2010). The autism matrix: The social origins of the autism epidemic. Polity Press.
Frontiers in Psychology. (2025). Neurobiological basis of autism spectrum disorder. Frontiers in Psychology, 16, artikel 1558081. 
Karus. (z.d.). Jongvolwassenen (JoVo): Behandelaanbod. Karus. Geraadpleegd op 14 december 2025, van https://www.karus.be/ons-aanbod/behandelaanbod/jongvolwassenen/jovo 
Maynard, D. W., & Turowetz, J. (2019). Doing abstraction: Autism, diagnosis, and social theory. Theory and Society, 48(5), 749–784. Neurodiversity. (2026, maart). In Wikipedia. https://en.wikipedia.org/wiki/ Neurodiversity 
Nijs, M. (2025). De psychiater van morgen. Boom. Polak, N. (2025, 19 februari). De jeugd van tegenwoordig: niet lui, niet losbandig, maar ongelukkig – met dank aan therapiecultuur. De Correspondent. https://decorrespondent.nl/15867/de-jeugd-van-tegenwoordig-niet-luiniet-losbandig-maar-ongelukkig-met-dank-aan-therapiecultuur/787e8651- 4813-0189-149b-f91b72d0785a 
Savenije, A., van Lawick, J., & Reijmers, E. (2018). Systemisch werken: een relationeel kompas voor hulpverleners. Boom. 
Turowetz, J., & Maynard, D. W. (2022). Autism as a diagnostic category. Annual Review of Sociology, 48, 123–143.
Verhoeven, C. (1999). Inleiding tot de verwondering. Damon. 
Westermann, G., & Maurer, J. (2016). Het Dialoogmodel: het cocreëren van een gedeeld verhaal. Tijdschrift voor Psychotherapie, 42(6), 370–383. 
White, M. (2007). Maps of narrative practice. Norton.

Evenepoel, J., & Van Praet, L. (2026). Systeemtheorie en psychiatrie: Een zoektocht in het spanningsveld. Systeemtheoretisch Bulletin, 44(1), 7–29.

Systeemtheorie en psychiatrie, wat moeten we ermee? Is er ruimte voor systemisch werken binnen een psychiatrische setting? Kun je aan individuele diagnostiek doen en toch ‘trouw’ zijn aan het systemisch gedachtegoed? Dit artikel is het resultaat van een dialoog tussen een psychiater (Jessika) en een klinisch psycholoog (Lazlo) die beiden werkzaam zijn op de JOVO (jongvolwassenen) afdeling van een psychiatrisch ziekenhuis. We zijn beiden systeemtherapeutisch geschoold en zoekende hoe we de inzichten die we opdeden tijdens onze therapieopleiding kunnen combineren met het klassieke psychiatrische denken. Zijn we genoodzaakt om van het ene naar het andere kader te springen? Moeten we tussen een van beide kiezen? De medisch-psychiatrische context, met de nadruk op een diagnose, doet iets met jongeren en met onszelf. Ons systemisch kader helpt ons om deze (vaak versmallende) effecten in beeld te brengen. Omdat het in onze setting geen optie is om het diagnostisch gesprek niet aan te gaan, zoeken we met ons systemisch kompas naar hoe we sensitief met diagnostische vraagstukken kunnen omgaan. We trachten met dit schrijven de lezer mee te nemen in het spanningsveld tussen de medisch-psychiatrische wereld en de systemische perspectieven. Daarbij willen we geenszins beweren ‘het’ antwoord gevonden te hebben. Wel hopen we taal te geven aan een innerlijke worsteling die waarschijnlijk voor velen herkenbaar is. En aan de lezers die weinig vertrouwd zijn met de medisch-psychiatrische setting hopen we wat kennis en voeling mee te geven met deze specifieke context.

Al abonnee?

Meld je aan om dit artikel te lezen. Heb je nog geen account, dan kun je je registreren als abonnee.

Gerelateerde artikelen

Ga naar alle artikelen
Redactioneel
Ellen Reijmers