Ga verder naar de inhoud
Schijnwerper Rouw Poëzie Kunst Ritueel Therapie

Literatuur en kunst: stille en meerstemmige steunbronnen in een rouwproces

Een reflectie

Maria Haerynck

de Martelaere, P. (1993). Een verlangen naar ontroostbaarheid. Meulenhoff/Kritak.
Faverey, H. (1993). Verzamelde gedichten. De Bezige Bij.
Galansino, A. (2024). Anselm Kiefer. Fallen Angels. Florence. Marsilio Arte.
Grossman, D. (2022). Uit de tijd vallen. Een verhaal in stemmen (R. Verhasselt, Vert.) Cossee. (Origineel werk gepubliceerd in 2011)
Hooghe, A. (2014). Rouw en verlies. In A. Savenije, J. van Lawick, & E. Reijmers (Red.), Handboek systeemtherapie (pp. 696–704). De Tijdstroom.
Kopland, R. (2006). Verzamelde gedichten. Van Oorschot.
Kouwenaar, G. (2002). Totaal witte kamer. Gedichten. Querido.
Pagé, S., & Rothko, C. (2023). Rothko. Citadelles & Mazenod.

Haerynck, M. (2025). Literatuur en kunst: Stille en meerstemmige steunbronnen in een rouwproces: Een reflectie. Systeemtheoretisch Bulletin, 43(2), 245–260.

Rouw is inherent aan het leven. Niets menselijks is de rouw vreemd, in alle tijden en op alle plaatsen. Elke rouw is uniek en meer of minder complex gezien de betekenisgevingen en verbindingen van de rouwende en de spiegels rondom. Dit artikel is zowel een getuigenis als een bespiegeling over rouw. Het is een getuigenis van een eigen treurproces na het verlies van twee naasten, dat iets kan aangeven van wat rouw doet, wat het soms wel en niet behoeft, hoe poëzie en kunst als steunbronnen mij geholpen hebben en hoe meerstemmige literaire verhalen ook andere rouwenden kunnen dragen.
De rouw-roman Uit de tijd vallen van David Grossman was voor mij hierbij een openbaring. Of hoe literatuur een onuitputtelijke bron is voor klinische en menselijke inzichten. Ongetwijfeld heeft mijn verlieservaring een invloed op mijn luisteren als psycholoog naar cliënten bij wie verlies hun leven uit zijn continuïteit haalt. Ik laat de verwevenheid meeklinken in mijn reflecties en weerhoud op het einde enkele aanbevelingen voor onze positie als psychotherapeut hierin.

Al abonnee?

Meld je aan om dit artikel te lezen. Heb je nog geen account, dan kun je je registreren als abonnee.

Gerelateerde artikelen

Ga naar alle artikelen
Redactioneel
Ellen Reijmers
Artikel
Voor abonnees
Ellen Reijmers
Casuïstische mededeling
Voor abonnees
Jana Verheyen