Als luisteren een daad van verzet wordt

Laatst zat ik tegenover een cliënt van begin twintig. Hij begon het gesprek met een zucht. De afgelopen weken voelde hij zich niet goed, zei hij. Veel gepieker. Hij noemde zichzelf een loser: geen diploma, geen werk, niet in staat om alleen te wonen, geen vriendin. Alles leek te veel: te veel stress, te veel angst. Terwijl hij dat vertelt, zie ik hem langzaam wegzakken in de zetel, alsof hij steeds dieper in zijn eigen gedachten verdwijnt.
Hoewel het me raakt om hem zo te zien, kennen we elkaar al een tijd en heb ik hem vaker door zulke periodes zien gaan. Een woordje dat vaak wordt gebruikt als verklaring voor zijn angst is ‘autisme’. Het is een woordje dat zijn omgeving sedert zijn veertiende in gebruik heeft genomen. Vroeger werd hij boos als het ter sprake kwam. Nu lijkt hij het meer gelaten te accepteren. (...)